Aparat i maszyna do pisania

Od początku lat 20. XX wieku można było zauważyć wzrost zainteresowania książką ilustrowana fotografiami. W ubiegłym roku nakładem wydawnictwa Klartext ukazał się reprint zapisu podróży po Europie, którą na przełomie lat 20. i 30. XX wieku odbył niemiecki pisarz i fotograf, Ericha Grisara (1898-1955). Jego opis pobytu w Warszawie, Łodzi oraz Wieliczce podkreśla stopniową modernizację…

Stemplowanie

Wkrótce skończą się wakacje. Każdy z nas z pewnością zrobił wiele zdjęć. Dla jednych to forma zachowania wielu wrażeń, próba utrwalenia ich na dłużej. Dla innych to też możliwość uzupełnienia dokumentacji. Od kilku lat fotografuję w różnych krajach pomniki poległych, przede wszystkim podczas I wojny światowej. Wiele mówią one o stosunku epoki do śmierci w…

Estetyka ruiny

Pretekstem do napisania tego tekstu był wywiad, którego udzielił amb. RP w Berlinie, Andrzej Przyłębski. Mówił o przyszłości budynku ambasady przy Unter den Linden (nie wiem, dlaczego w czasie wywiadu nagle przypomniał mi się przebój Golec Uorkiestra „Ściernisko“). Nie będę tu komentować wypowiedzi ambasadora, do sprawy nawiązałem już gdzie indziej. W marcu b.r. byłem w…

Krzyżowa/Kreisau. Eine Reise durch Raum und Zeit

Es gibt Orte, an denen Geschichte ein Segen oder ein Fluch zu sein scheint. Die Einwohner leben in ihrem Schatten, sie sind jeden Tag gezwungen, sich mit ihr auseinanderzusetzen. Selbst, wenn sie bereit wären, die Geschichte zu vergessen, kehrt sie mit den ankommenden Besuchern immer wieder zurück. Eine reiche Geschichte ist nicht nur eine Quelle…

Krzyżowa. Podróż w czasie i przestrzeni

Są miejsca, w których historia wydaje się być błogosławieństwem lub przekleństwem. Ich mieszkańcy żyją w jej cieniu, zmuszeni do codziennych z nią konfrontacji. Nawet jeśli sami skłonni byliby zapomnieć, to ona powraca wraz z kolejnymi przyjazdami zwiedzających. Bogata historia może być źródłem nie tylko sławy, ale i dochodów, tym niemniej i w takiej sytuacji staje…

Twierdza kłodzka

Techniczne możliwości, które ostatnio uzyskałem, pozwalają na spełnienie kolejnych marzeń. Twierdzę w Kłodzku, jak mi się teraz wydaje, zobaczyłem po raz pierwszy w filmie. Być może był to jeden z odcinków popularnego serialu „Czterech pancernych i pies“. Bezpośrednio twierdzę poznałem jednak chyba dopiero podczas studiów. Podczas któregoś z wypadów w góry zrobiliśmy przystanek w stolicy…

„Portrecista duszy”

W rękach mam niezwykłą publikację. To album złożony ze zdjęć osób, które przeżyły obozy koncentracyjne. Każdy portret opatrzony jest historią życia. Autorem zdjęć i tekstów jest znany niemiecki fotograf Stefan Hanke. Ostatni świadkowie prowadzą nas do nieistniejącego już świata dawnej grozy, wpominają czas, kiedy byli tylko numerami, ale też dają świadectwo ogromnej woli życia, siły charakteru,…

Oblicza miasta

O budowie tożsamości regionalnej na Dolnym Śląsku napisano już wiele. Jednym z warunków jej rozwoju jest żywy stosunek do przeszłości małej ojczyzny, wiedza na ten temat i pamięć o historii. Przejawami wrażliwości historycznej są tablice pamiątkowe, pomniki, nazwy ulic. Ważnym elementem jest inicjowanie badań naukowych, których ukoronowaniem jest powstanie lokalnej monografii dziejów. W popularyzacji przeszłości…

Inscenizacje władzy

W zbiorach nowojorskiego Muzeum Sztuki (The Metropolitan Museum of Art) znajdują się zdjęcia Heinricha Hoffmanna, oficjalnego fotografa Adolfa Hitlera. Błędny podpis pod jednym z nich jest przykładem długiego trwania nazistowskiej mitologii. Na zdjęciu z 20 grudnia 1924 roku widzimy A. Hitlera stojącego obok auta. W tle widać zabytkową bramę. Podpis głosi: Adolf Hitler Leaving Landsberg…

Polityka a archeologia

W Palazzo Massimo alle Terme można obejrzeć wystawę czasową poświęconą relacjom między archeologią a polityką. W centrum pokazano szeroko zakrojone prace w Rzymie za czasów Mussoliniego. Jedno ze zdjęć szczególnie mnie zainteresowało. W 1938 r. przed antyczną rzeźbą dyskobola sfotografowano A. Hitlera. Wkrótce marmurowa figura została odsprzedana Rzeszy za prawie milion Reichsmarek i znalazła się…